Einn þekktasti kokkur Danmerkur réðst nýlega á svörtu einnota hanskana í eldhúsinu. Punkturinn hans var einfaldur: hanski er ekki hrein hönd. Fólk hættir að þvo sér um hendurnar þegar það er með hanska – og flytur svo bakteríur milli peningaseðla, brauðs og áleggs í þeirri trú að hanskinn sjái um afganginn.
Hvort hann hefur rétt fyrir sér í eldhúsinu látum við matvælafólkið dæma um. En punkturinn þolir ferðina niður í kyndiklefann. Þar gildir hann reyndar tvöfalt – bara með öfugum formerkjum.
Í eldhúsinu verndar hanskinn matinn. Í kyndiklefanum verndar hann þig.
Þegar þú þjónustar olíubrennara ertu með olíu, sót og hreinsiefni í höndunum. Olía fjarlægir fitu úr húðinni og endurtekin snerting veldur þurri, sprunginni húð og exemi. Sót inniheldur PAH-efni (fjölhringa arómatísk vetniskolefni) – það var einmitt sót sem olli fyrsta skráða atvinnukrabbameini heims, þegar enski skurðlæknirinn Percivall Pott tengdi húðkrabbamein sótara við vinnu þeirra árið 1775.
Svo nei: „hanskana af“ er ekki ráð sem heldur í kyndiklefanum. Hanskana á.
En óhreinn hanski er óhrein hönd
Hér hittir kokkurinn í mark. Nítrílhanski sem var rétt í þessu utan um sótuga brennarahlíf er ekki hreinn bara af því að hann er svartur. Svart felur sót – einmitt þess vegna elska tæknimenn litinn. En þess vegna gleymir maður líka hversu óhreinn hann er. Og þá gerist það:
- Sót og olía á ljósnemanum – og brennarinn fer í logabilun án þess að nokkur skilji hvers vegna.
- Fita á nýja olíustútnum – og úðunin er ónýt áður en brennarinn hefur gengið einu sinni.
- Olía á þéttifletinum – og samsetningin sem var þétt lekur eftir viku.
- Sótugir fingur á rafrásarplötunni – og kvörtun vegna íhlutar sem ekkert var að.
Reglan er sú sama og í eldhúsinu: hanskinn flytur óhreinindi frá óhreina verkinu yfir á það hreina. Þess vegna: Nýr stútur, nýr hanski. Skiptu þegar þú ferð úr svarta verkinu yfir í það hreina.
Hvenær eiga hanskarnir raunverulega að fara af?
Kokkurinn hrópar „hanskana af NÚNA“. Í kyndiklefanum eru þrjár aðstæður þar sem hann hefur rétt fyrir sér:
- Við snúningshluta. Viftuhjól, reimdrif, borvél. Hanski sem festist dregur höndina með sér. Hér eru berar hendur öruggari.
- Við heita fleti. Þunnt nítríl verndar ekki gegn hita – það bráðnar fast. Ketilhurð, reykrör og brennararör krefjast hitahanska eða þolinmæði.
- Þegar hanskinn er rifinn. Rifinn hanski er verri en enginn, því þú heldur að þú sért varinn. Hentu honum – þess vegna eru 100 í kassanum.
Og þvoðu þér samt um hendurnar
Inni í hanskanum svitnar höndin, húðin mýkist og missir vörn sína – þannig verður hanskaexem til. Skiptu um hanska, þurrkaðu hendurnar og þvoðu þær þegar þú ert búinn. Hér hefur kokkurinn líka rétt fyrir sér: hanskinn kemur ekki í stað handþvottar. Hann frestar honum bara.
Veldu hanska eftir verkefni
Nítríl er rétta efnið fyrir olíu, fitu og eldsneyti, þar sem latex og vínyl gefast upp. Ekki eru öll efni eins – skoðaðu efnaþolstöflu framleiðandans áður en þú notar einnota hanska með t.d. asetoni.
Black Mamba hanskarnir eru samkvæmt framleiðanda þrisvar sinnum stunguþolnari en latex eða vínyl af sömu þykkt – og samt nógu þunnir til að þú finnir hvort nippillinn situr rétt. Viljirðu grænu útgáfuna heitir hún Green Mamba Eco Relief – lífbrjótanleg, sama vörn.
P.S. Og já: hanskar eru líka fínir ef maður vill helst sleppa við svartar neglur um helgina.
Arne Nielsen A/S dreifir BLACK MAMBA GLOVES á Norðurlöndum.
